Holenderski techniczny · NL ↔ EN
Karty
Quiz
Kierunek: NL→PL
Holenderski czyta się inaczej niż piszesz. Tu masz najważniejsze dźwięki — opanuj je raz, a reszta pójdzie. (zapis „≈" to przybliżenie po polsku)
Najważniejsze dźwięki
| Pisownia | Brzmi jak | Przykład |
|---|---|---|
| g / ch | chrapliwe „ch" (mocne, z gardła) | goedemorgen ≈ chude-morchen |
| ij / ei | „ej" | wij ≈ wej, trein ≈ trejn |
| ui | coś między „oj" a „ał" (trudne) | huis ≈ hojs |
| oe | „u" | boek ≈ buk |
| eu | „e" z zaokrąglonymi ustami (jak ö) | deur ≈ dyr |
| aa / oo / ee | długie a / o / e(j) | gaan ≈ chaan, boom ≈ bom |
| w | miękkie „ł/w" | water ≈ łater |
| v | często jak „f" | van ≈ fan |
| sch | „s-ch" | schoen ≈ s-chun |
Złota zasada
„g" to nie polskie „g"! To chrapliwe „ch". To pierwsza rzecz, po której poznają obcokrajowca. Poćwicz: goed, gaan, dag, genoeg.
Minimum gramatyki, żeby budować zdania. Nie wkuwaj reguł — patrz na wzorce zdań, a słowa ucz się od razu z rodzajnikiem.
1. de / het (rodzajnik)
Każdy rzeczownik ma de (większość) albo het (nijaki): de man, de vrouw, het huis, het kind. Zdrobnienia (-je) zawsze het: het kindje. W liczbie mnogiej zawsze de. Na start: ucz się rzeczownika RAZEM z rodzajnikiem.
2. Szyk zdania — czasownik na 2. miejscu
| Zdanie | Uwaga |
|---|---|
| Ik werk vandaag. | podmiot + czasownik |
| Vandaag werk ik. | coś z przodu → czasownik 2., podmiot po nim |
| Werk jij vandaag? | pytanie → czasownik na 1. miejscu |
3. Odmiana czasownika (teraz)
| Osoba | werken (pracować) |
|---|---|
| ik | werk (sam temat) |
| jij / u / hij / zij | werkt (temat + t) |
| wij / jullie / zij | werken (bezokolicznik) |
4. zijn (być) i hebben (mieć)
| zijn | hebben | |
|---|---|---|
| ik | ben | heb |
| jij | bent | hebt |
| hij/zij | is | heeft |
| wij/jullie/zij | zijn | hebben |
5. Czasowniki modalne + bezokolicznik na końcu
kunnen=móc (kan), moeten=musieć (moet), willen=chcieć (wil), mogen=mieć pozwolenie (mag). Bezokolicznik leci na koniec: Ik moet vandaag werken. Kun je me helpen? Ik wil koffie drinken.
6. Przeczenie: niet / geen
niet = nie (czasownik/przymiotnik): Ik werk niet. · geen = żaden (przed rzeczownikiem): Ik heb geen helm.
Odświeżenie angielskiego — to, co najczęściej się przydaje i najczęściej wkrada się błąd. Karty EN znajdziesz w zakładce „Karty" (wybierz kategorię EN).
Czasy — kiedy którego
| Czas | Kiedy | Przykład |
|---|---|---|
| Present Simple | rutyna, fakty | I work here. |
| Present Continuous | teraz, w tej chwili | I am working now. |
| Past Simple | skończona przeszłość (kiedy?) | I worked yesterday. |
| Present Perfect | doświadczenie / efekt teraz (bez „kiedy") | I have worked here for 2 years. |
| Future | przyszłość | I will work / I'm going to work. |
Pytania i przeczenia
do/does/did + czasownik podstawowy: Do you work? Does he work? Did you work? I don't work. He doesn't work. · z „to be": Are you ready? I'm not ready.
Częste błędy
| Źle | Dobrze |
|---|---|
| I have done it yesterday. | I did it yesterday. (jest „kiedy" → Past Simple) |
| I work here since 2020. | I have worked here since 2020. |
| I am agree. | I agree. (bez „am") |
| How looks it? | How does it look? |
| I have 30 years. | I am 30 (years old). |
Zwroty w pracy
Can you help me? · I don't understand. · What does it mean? · Where is...? · I need... · Be careful! · It's done. · Not yet. · One moment. · Can you repeat, please?
Apka zbudowana wg metody „nie ucz się reguł — powtarzaj gotowe zdania i słowa z rodzajnikiem”. Poniżej: jak konkretnie się uczyć, żeby zostało w głowie.
Powtórki — jak to działa
Apka sama pilnuje, kiedy masz powtórzyć każdą kartę. Im lepiej znasz słowo, tym rzadziej wraca — od kilku godzin po kilka tygodni.
• Umiem ✓ → karta wróci później.
• Powtórz → karta wraca szybko, jeszcze w tej sesji.
• Karta, która ciągle ucieka, dostaje oznaczenie trudna karta — wtedy apka poprosi Cię o własne zdanie.
Widzisz tylko karty na dziś. Gdy je skończysz, możesz ćwiczyć dalej bez psucia harmonogramu.
• Umiem ✓ → karta wróci później.
• Powtórz → karta wraca szybko, jeszcze w tej sesji.
• Karta, która ciągle ucieka, dostaje oznaczenie trudna karta — wtedy apka poprosi Cię o własne zdanie.
Widzisz tylko karty na dziś. Gdy je skończysz, możesz ćwiczyć dalej bez psucia harmonogramu.
Najważniejsze: ucz się słowa w swoim zdaniu
Sam harmonogram powtórek to za mało. Ucz słowa w swoim własnym zdaniu, a gdy je zapomnisz — ułóż nowe zdanie w innym kontekście, zamiast powtarzać w kółko to samo. Gotowe zdania na start masz tutaj; własne dodajesz w zakładce „Moje zdania".
Jak drylować
Wejdź w zakładkę Karty → wybierz talię „Zdania: …" i powtarzaj, aż konstrukcja leci bez myślenia. To „automatyzacja konstrukcji” — jedna z dwóch warstw metody; druga to słowa z rodzajnikiem de/het. Najpierw kierunek NL→PL (rozumienie), potem PL→NL (produkcja).
Mapa konstrukcji (intencja → wzorzec NL)
| Chcesz powiedzieć | Wzorzec | Przykład |
|---|---|---|
| Muszę X | moet + bezokolicznik (na końcu) | Ik moet werken. |
| Mogę / potrafię X | kan + bezokolicznik | Ik kan helpen. |
| Chcę X | wil + bezokolicznik | Ik wil pauze. |
| Czy mogę…? (pozwolenie) | Mag ik…? | Mag ik pauze? |
| Gdzie jest…? | Waar is…? | Waar is de wc? |
| Pytanie (co/gdzie/kiedy) | pytajnik + czasownik + podmiot | Wat doe je nu? |
| Pytanie tak/nie | czasownik na początku | Werk jij vandaag? |
| Nie + czasownik | … niet | Ik werk niet. |
| Nie mam + rzeczownik | geen + rzeczownik | Ik heb geen helm. |
Kotwice (wkuj po jednym zdaniu na wzorzec)
Modalne: Ik moet vandaag werken. · Pytanie: Waar moet ik zijn? · Przeczenie: Ik heb geen helm. · Prośba: Kun je me helpen, alsjeblieft?
Każde nowe zdanie „doczepiaj" do kotwicy — podmieniaj tylko jedno słowo.
Każde nowe zdanie „doczepiaj" do kotwicy — podmieniaj tylko jedno słowo.
Output → weryfikacja
1. Twórz. Ułóż własne zdanie z kotwicy, podmieniając słowo: „Ik moet bellen" (muszę zadzwonić).
2. Sprawdź: wrzuć zdanie w cudzysłowie do Google; albo DeepL (przetłumacz tam i z powrotem); albo Reverso Context — zobacz, czy native tak mówi.
3. Odmiana: koniugator czasowników (np. cooljugator, Verbix).
4. Mów i wyślij: nagraj telefonem, jak to mówisz, i wyślij do korekty (italki, Tandem) — ćwiczysz wymowę i gramatykę naraz.
2. Sprawdź: wrzuć zdanie w cudzysłowie do Google; albo DeepL (przetłumacz tam i z powrotem); albo Reverso Context — zobacz, czy native tak mówi.
3. Odmiana: koniugator czasowników (np. cooljugator, Verbix).
4. Mów i wyślij: nagraj telefonem, jak to mówisz, i wyślij do korekty (italki, Tandem) — ćwiczysz wymowę i gramatykę naraz.
Twórz karty z własnymi zdaniami — wpadają do powtórek jak każda inna karta. Gdy w powtórce nie pamiętasz znanego już słowa i klikniesz „Powtórz", apka zaproponuje obok nowe zdanie w innym kontekście. To propozycja: nauka leci dalej, możesz ją pominąć. Własne zdania nie zjadają dziennego limitu nowych kart.
Świadomość morfologiczna z kursu: jedna reguła słowotwórcza = nawet +10% słownictwa. Nie ucz się każdego słowa osobno — rozpoznawaj wzorce.
Przedrostki (zmieniają znaczenie czasownika)
| Przedrostek | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| ge- | imiesłów przeszły (zrobione) | werken → gewerkt (pracowany) |
| be- | „na/o coś” (przechodni) | werken → bewerken (obrabiać) |
| ver- | zmiana / błąd / „prze-” | bouwen → verbouwen (przebudować) |
| ont- | „od-” / usunięcie | laden → ontladen (rozładować) |
| her- | „po-/z powrotem” (ponownie) | bouwen → herbouwen (odbudować) |
Przyrostki (tworzą nowe słowa)
| Przyrostek | Robi | Przykład |
|---|---|---|
| -en | bezokolicznik / liczba mnoga | werk → werken |
| -tje / -je | zdrobnienie (zawsze het) | huis → huisje (domek) |
| -heid | rzeczownik abstrakcyjny (jak „-ość”) | veilig → veiligheid (bezpieczeństwo) |
| -lijk | przymiotnik (jak „-liwy/-ny”) | gevaar → gevaarlijk (niebezpieczny) |
| -baar | „-alny” (da się) | maken → maakbaar (wykonalny) |
| -er | wykonawca (jak „-arz/-nik”) | werken → werker (pracownik) |
Wyrazy pokrewne (kognaty) — dużo słów już znasz
Holenderski jest blisko angielskiego i niemieckiego. Często rozpoznasz słowo bez uczenia się:
• NL water = ang. water (woda), NL hand = ang. hand (ręka), NL huis = ang. house (dom).
• Angielskie -tion → NL -tie: information → informatie, situation → situatie.
• Wiele słów technicznych/międzynarodowych jest niemal identycznych: cement, beton, machine, kabel, metaal.
Trik: zanim wkujesz słowo, sprawdź, czy nie jest podobne do ang./niem. — wtedy wystarczy „doczepić” drobną różnicę.
• NL water = ang. water (woda), NL hand = ang. hand (ręka), NL huis = ang. house (dom).
• Angielskie -tion → NL -tie: information → informatie, situation → situatie.
• Wiele słów technicznych/międzynarodowych jest niemal identycznych: cement, beton, machine, kabel, metaal.
Trik: zanim wkujesz słowo, sprawdź, czy nie jest podobne do ang./niem. — wtedy wystarczy „doczepić” drobną różnicę.